Bruksizm — co to jest i czym się objawia?
Według najnowszych badań na bruksizm może cierpieć nawet co druga dorosła osoba, chociaż wiele osób nawet nie zdaje sobie z tego sprawy. Jest to schorzenie polegające na mimowolnym zaciskaniu zębów lub zgrzytaniu nimi, najczęściej podczas snu. Pierwszym sygnałem bywają poranne bóle szczęki, nadwrażliwość zębów lub odsłanianie szyjek zębowych. Im wcześniej zostanie postawiona diagnoza, tym większa szansa na zatrzymanie postępu uszkodzeń i skuteczne leczenie. W przypadku bruksizmu skutki mogą bowiem prowadzić do patologicznego ścierania zębów, bólu głowy, przeciążenia stawów skroniowo-żuchwowych oraz przewlekłych dolegliwości w obrębie mięśni twarzy. Sprawdź, jak leczyć bruksizm.
*REGULAMIN rejestracji ONLINE
Bruksizm — co to jest?
Jest to zaburzenie czynnościowe narządu żucia, podczas którego dochodzi do nadmiernej aktywności mięśni odpowiedzialnych za zaciskanie szczęk. Objawia się zaciskaniem zębów lub ich zgrzytaniem bez udziału świadomej kontroli. To właśnie dlatego wiele osób nie zdaje sobie sprawy z tego, jak poważne jest to schorzenie i lekceważy pierwsze objawy bruksizmu.
Według badań problem ten może dotyczyć nawet kilkunastu procent dorosłych oraz znacznej grupy dzieci. Najczęściej występuje podczas snu, jednak coraz częściej obserwuje się go także w ciągu dnia, związany z przewlekłym stresem i napięciem. Co ważne, nie jest to jedynie problem stomatologiczny. W wielu przypadkach wymaga współpracy stomatologa z fizjoterapeutą, neurologiem, psychologiem lub lekarzem medycyny snu.
Bruksizm — objawy
Objawy bruksizmu mogą rozwijać się stopniowo i przez długi czas pozostawać niezauważone. W wielu przypadkach bruksizmu pojawia się ból zębów trudny do zlokalizowania, a Pacjent nie jest w stanie dokładnie ocenić, który ząb powoduje dyskomfort.
Najczęstsze objawy to:
- zgrzytanie zębami podczas snu,
- silne zaciskanie szczęk podczas wysiłku fizycznego czy intelektualnego,
- poranny ból żuchwy,
- uczucie zmęczenia mięśni twarzy,
- trudny do zlokalizowania ból zębów,
- ból głowy, szczególnie w okolicy skroni,
- bóle karku i szyi,
- trzaski lub przeskakiwanie stawu skroniowo-żuchwowego,
- nadwrażliwość zębów,
- ścieranie szkliwa,
- odsłanianie szyjek zębowych,
- pęknięcia zębów i wypełnień,
- rozchwianie zębów,
- ograniczone otwieranie ust.
Bruksizm — objawy neurologiczne
Niektórzy Pacjenci zgłaszają również:
- przewlekłe napięciowe bóle głowy,
- migreny,
- uczucie szumu w uszach,
- zawroty głowy,
- bóle promieniujące do szyi i barków.
Objawy te wynikają z przeciążenia mięśni oraz stawów, a nie z choroby neurologicznej, jednak zawsze wymagają odpowiedniej diagnostyki, aby wykluczyć inne schorzenia.
Bruksizm — przyczyny
Nie istnieje jedna przyczyna bruksizmu. Najczęściej jest to efekt współistnienia wielu czynników jednocześnie.
Do najczęstszych przyczyn należą:
- przewlekły stres,
- nerwica,
- zaburzenia lękowe,
- depresja,
- nieprawidłowa okluzja,
- zaburzenia zwarcia,
- wady zgryzu,
- bezdech senny,
- niektóre choroby neurologiczne,
- stosowanie wybranych leków,
- nadmierne spożycie kofeiny,
- alkohol,
- palenie papierosów.
Bruksizm a nerwica
Bardzo często problem ten diagnozuje się u osób żyjących w przewlekłym stresie. Wówczas napięcie emocjonalne powoduje mimowolne zaciskanie mięśni twarzy, które podczas snu prowadzi do silnego zgrzytania zębami. Osoby ze zdiagnozowaną nerwicą bardzo często zaciskają również zęby mimowolnie w ciągu dnia, prowadząc samochód, podczas zabawy z dziećmi czy w pracy. Po całym dniu pojawia się najczęściej wzmożone uczucie napięcia mięśni twarzy i ból głowy.
Jak leczyć bruksizm?
Leczenie bruksizmu zawsze powinno być indywidualnie dopasowane do przyczyny problemu. Najczesciej jest to proces złożony, wymagający leczenia interdyscyplinarnego. W przygotowywaniu planu leczenia dentysta bierze również pod uwagę stan zębów i stopień ich uszkodzenia.
Bruksizm — szyna relaksacyjna
Najczęściej stosowanym rozwiązaniem jest indywidualnie wykonana szyna relaksacyjna. Szyna na bruksizm chroni zęby przed ścieraniem, zmniejsza przeciążenia mięśni oraz odciąża stawy skroniowo-żuchwowe. Pacjent powinien zakładać ją na zęby codziennie na noc, aby nie dopuścić do dalszych uszkodzeń. Warto jednak pamiętać, że nakładki na bruksizm powinny być wykonane indywidualnie w gabinecie stomatologicznym i dopasowane do zgryzu Pacjenta. Nie powinno się sięgać po gotowe produkty dostępne w internecie, ponieważ źle dopasowana szyna relaksacyjna może pogłębić problem.
Leczenie ortodontyczne
Jeśli problemy z zaciskaniem zębów wiążą się z ich niewłaściwym ustawieniem, konieczne może być leczenie ortodontyczne. Na podstawie pełnej diagnostyki — zdjęć RTG i skanu jamy ustnej ortodonta przygotowuje indywidualny plan leczenia. Najczęściej terapia obejmuje noszenie stałego lub ruchomego aparatu ortodontycznego. Obecnie dużą popularnością cieszą się nakładki ortodontyczne. W Exacto posiadamy własny system przezroczystych nakładek na zęby — ExaClear. Dzięki temu leczenie jest znacznie bardziej komfortowe i całkowicie dyskretne.
Leczenie stomatologiczne
W przypadku startych zębów lekarz może zaproponować ich odbudowę, zwłaszcza wtedy, gdy szkliwo jest na tyle uszkodzone, że pojawia się nadwrażliwość. Warto również podjąć leczenie odsłoniętych szyjek zębowych, które powodują ból i dyskomfort podczas jedzenia zimnych lub gorących posiłków oraz mogą prowadzić do znacznego rozchwiania zębów.
Korekta okluzji
Jeżeli przyczyną problemu są zaburzenia zwarcia, konieczna może być również analiza okluzji. Na wizycie stomatolog sprawdza sposób kontaktowania się zębów podczas zamykania ust oraz ruchów żuchwy. W wybranych przypadkach wykonywana jest korekta zwarcia lub planowane jest leczenie ortodontyczne bądź protetyczne.
Fizjoterapia stomatologiczna
Coraz większą rolę odgrywa także fizjoterapia stawów skroniowo-żuchwowych. Jest ona szczególnie zalecana wtedy, gdy mięśnie w obrębie twarzy są tyle napięte, że powodują siłę bóle głowy, karku i szyji. Fizjoterapia pomaga zmniejszyć napięcie mięśni, poprawia ruchomość żuchwy oraz ogranicza dolegliwości bólowe.
Leczenie przyczynowe
Jeżeli schorzenie jest związane z bezdechem sennym, stresem lub chorobami neurologicznymi, konieczne może być leczenie prowadzone wspólnie z innymi specjalistami. W takiej sytuacji dentysta może skierować Pacjenta do innego specjalisty, aby rozpocząć leczenie przyczyny bruksizmu niezawiązanej z zębami.
Domowe sposoby na bruksizm
Domowe sposoby na bruksizm nie zastąpią leczenia stomatologicznego, jednak mogą zmniejszyć nasilenie objawów.
Pomocne mogą być:
- ograniczenie stresu,
- regularna umiarkowana aktywność fizyczna — zbyt intensywny wysiłek może zwiększać poziom kortyzolu we krwi, przez co zwiększa się stres i napięcie,
- techniki relaksacyjne i medytacja,
- ćwiczenia rozluźniające mięśnie żuchwy,
- ciepłe okłady,
- ograniczenie kofeiny i alkoholu przed snem,
- poprawa higieny snu.
W leczeniu wspomagającym stosuje się również ćwiczenia na bruksizm, rozciągające mięśnie żucia oraz ćwiczenia poprawiające pracę stawu skroniowo-żuchwowego. Powinny być wykonywane po instruktażu stomatologa lub fizjoterapeuty.
Bruksizm u dzieci
Bruksizm u dzieci występuje stosunkowo często i nie zawsze oznacza chorobę. Najczęściej pojawia się w okresie wyrzynania zębów lub intensywnego rozwoju układu żucia. Jeśli jednak zgrzytanie utrzymuje się długo, prowadzi do ścierania zębów lub towarzyszą mu bóle głowy, warto zgłosić się do stomatologa dziecięcego. Wówczas lekarz dostosowuje metodę leczenia do przyczyny schorzenia oraz stopnia uszkodzenia zębów.
Nieleczony bruksizm — skutki
Nieleczony bruksizm może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych.
Najczęstsze skutki choroby to:
- starcie szkliwa,
- pękanie zębów,
- uszkodzenia koron i mostów,
- wypadanie wypełnień kompozytowych,
- uszkodzenia implantów,
- nadwrażliwość,
- recesje dziąseł,
- przewlekłe bóle głowy,
- bóle karku,
- przeciążenie stawów skroniowo-żuchwowych,
- ograniczenie otwierania ust,
- przewlekłe napięcie mięśni twarzy.
Leczenie bruksizmu w Exacto Stomatologia
W Exacto Stomatologia leczenie rozpoczyna się od szczegółowej diagnostyki obejmującej ocenę stanu uzębienia, analizę okluzji oraz ocenę funkcji stawów skroniowo-żuchwowych. Na podstawie badania lekarz dobiera indywidualny plan leczenia, który może obejmować wykonanie szyny relaksacyjnej, korektę okluzji, leczenie protetyczne, ortodontyczne lub współpracę z fizjoterapeutą. Celem terapii jest nie tylko ochrona zębów przed dalszym ścieraniem, ale przede wszystkim usunięcie przyczyny problemu i poprawa komfortu życia Pacjenta.
Jeśli zauważysz u siebie pierwsze objawy, nie ignoruj ich i zgłoś się jak najszybciej na wizytę do specjalisty. Szybkie postawienie diagnozy i rozpoznanie przyczyny pozwala zapobiegać dalszym uszkodzeniom zębów i przeciążeniom w stawie skroniowo-żuchwowym. Nie czekaj i umów się na wizytę w jednym z naszych gabinetów w Poznaniu lub Jarocinie.
Nasze kliniki zlokalizowane w Poznaniu oraz w Jarocinie są wyposażone w najnowocześniejszy sprzęt, dzięki któremu możemy Państwu zaoferować kompleksowe usługi stomatologiczne na wysokim poziomie. Zawód stomatologa traktujemy jako powołanie i pasję, dlatego zgłaszając się do nas, można liczyć na rozwiązania dopasowane do oczekiwań.
*REGULAMIN rejestracji ONLINE
FAQ — Najważniejsze pytania
Jak leczyć bruksizm?
Leczenie zależy od przyczyny choroby. Najczęściej stosuje się indywidualną szynę relaksacyjną, analizę i korektę okluzji, fizjoterapię oraz leczenie czynników wywołujących chorobę, takich jak stres czy bezdech senny.
Jak rozpoznać bruksizm?
Najczęściej świadczą o nim poranne bóle szczęki, starte zęby, nadwrażliwość, napięcie mięśni twarzy, bóle głowy oraz informacje od partnera o zgrzytaniu zębami podczas snu. Niektórzy Pacjenci zauważają również znaczne zaciskanie zębów w trakcie wysiłku fizycznego lub wzmożonego napicia i sytuacji stresowych.
Czy bruksizm powoduje ból głowy?
Przeciążenie mięśni żucia często prowadzi do napięciowych bólów głowy, szczególnie w okolicy skroni, a także do bólu karku i szyi. Najczęściej pojawiają się one wcześnie rano, zaraz po przebudzeniu lub wieczorem, po stresującym dniu.
Jakie są sposoby na bruksizm?
Do najskuteczniejszych metod należą indywidualna nakładka na bruksizm, korekta okluzji, fizjoterapia, redukcja stresu, leczenie bezdechu sennego oraz regularne kontrole stomatologiczne.
